Hacizde İstihkak İddiası ve Zilyetlik Ayrımı
Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople
Hacizde istihkak, haczedilen malın borçluya ait olmadığı veya üçüncü kişinin mal üzerinde hacizle bağdaşmayan bir hakkı bulunduğu iddiasıdır. Mülkiyet uyuşmazlığı, borçlunun alacaklıya borçlu olup olmadığı sorunundan farklıdır. Bu nedenle üçüncü kişinin hakkı takip içindeki özel usulle değerlendirilir.
İcra ve İflas Kanunu'nun 96 ve devamı maddeleri, malın kimin elinde bulunduğuna göre farklı yollar öngörür. Malın borçluyla üçüncü kişinin birlikte elinde olması da önem taşır. Zilyetliğe ilişkin karineler, davayı açacak tarafı ve ispat düzenini etkileyebilir.
Haciz tutanağında malın bulunduğu yer, fiilî kullanım, ileri sürülen hak ve tarafların açıklamaları belirlenir. Fatura, ödeme belgesi, teslim kaydı veya kira ilişkisi gibi deliller somut mal ile bağlantılı olmalıdır. Sadece üçüncü kişi adına düzenlenmiş herhangi bir belge, bütün eşyalar için kesin kanıt oluşturmaz.
İstihkak iddiasının bildirilmesi ile istihkak davasının açılması aynı işlem değildir. Sürelerin başlangıcı, itirazlar ve icra mahkemesince verilen kararlar birlikte incelenir. Takibin ertelenmesi veya satışın devam etmesi de ilgili usulün koşullarına bağlıdır; iddia her durumda haczi otomatik kaldırmaz.
Örneğin bir işyerinde bulunan makinenin başka şirkete ait olduğu savunuluyorsa, makinenin edinilmesi ve kullanılmasının gerçekliği araştırılır. Şirketler arasındaki adres veya ortaklık ilişkileri delillerle birlikte değerlendirilir. İstihkakın amacı, gerçek üçüncü kişi hakkını korurken borçlu malvarlığının görünüşte başka kişilere ait gösterilmesiyle tahsilin engellenmesini de önlemektir.
İlgili Konular
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.