Cebrî İcra Türleri ve Takip Yolunun Seçimi
Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople
Cebrî icra, özel hukuk alacağının devletin yetkili organları aracılığıyla yerine getirilmesini sağlar. Takip yolunun belirlenmesinde yalnız alacağın miktarı değil, konusu, eldeki belge ve borçlunun hukuki sıfatı da önem taşır. Aynı alacak için bütün takip yolları koşulsuz biçimde kullanılamaz.
İlamlı icrada bir mahkeme hükmü veya kanunun ilam niteliğinde kabul ettiği belge bulunur. Para alacağının tahsili yanında taşınır teslimi, taşınmaz tahliyesi veya bir işin yapılması gibi edimler de bu yolun konusu olabilir. İnfazın kapsamını hüküm fıkrası belirler.
İlamsız takip ise kanunun izin verdiği alacaklarda önceden hüküm alınmadan başlatılır. Genel haciz yolu ile kambiyo senetlerine özgü takip aynı rejime tabi değildir. Belgenin niteliği; ödeme emrini, itirazın yapılacağı yeri ve itirazın takibe etkisini değiştirir.
Rehinle güvence altına alınan alacaklarda önce rehne başvurma kuralı ve istisnaları ayrıca incelenir. İflas yolu da her borçlu için açık değildir. İflasa tabi olma koşulu ile somut iflas sebebinin varlığı birbirinden ayrı değerlendirilir.
Örneğin, bir borcun hem senede bağlanması hem ipotekle güvenceye alınması, iki dosyada sınırsız tahsil imkânı yaratmaz. Aynı alacak için yapılan tahsilatlar diğer dosyalarda da dikkate alınır. Takip yolundaki hata ile alacağın gerçekte bulunmaması da farklı hukuki sorunlardır.
İlgili Konular
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.